- Producentenorganisatie Consumptieaardappelen -

POC Nederland

Krachtenbundeling

De POC kent een groot aantal instrumenten waardoor het mogelijk is de krachten te bundelen om de keten meer in balans te brengen. Dit resulteert in betere onderhandelingspositie en uiteindelijk een betere prijsvorming met oog op een rendabele teelt waar ruimte is voor verduurzaming en daarmee oog voor de toekomst.

Gezonde markt

Waar de vraagkant zich goed heeft weten te organiseren is dat bij de aanbodzijde nog de grote uitdaging. De POC zet zich in voor een gezonde markt waar een juiste prijsvorming ontstaat en overproductie wordt vermeden.

Transparantie

Meten is weten. Door inzichtelijk te krijgen hoe o.a. de kostprijs, het areaal, de vraag en de marktontwikkelingen zich voordoen, is er meer ruimte voor regie die zich in de vorm van een producentenorganisatie kan laten gelden.

Een aardappeltje te schillen?

Op 1 november 2021 trad de Wet oneerlijke handelspraktijken landbouw- en voedselvoorzieningsketen in werking. Het doel van deze wet is om de onderhandelingspositie van boeren, tuinders, vissers en andere leveranciers van landbouw- en voedingsproducten tegenover grotere en geconcentreerde marktpartijen in de keten te versterken en biedt deze leveranciers bescherming met een verbod op diverse handelingspraktijken, zoals te late betalingen. Heb jij een aardappeltje te schillen? Doe er een melding van!

Subsidie voor groen-economisch herstel landbouwprojecten

Op 9 januari 2023 is door RVO aan POC een subsidie toegekend in het kader van Samenwerken aan groen-economisch herstel. Deze subsidie is deels gefinancierd vanuit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO): Europa investeert in zijn platteland.

Het betreft een aanzienlijk bedrag dat beschikbaar is gesteld voor de volgende projecten: Marktplan/Marktherstelfonds, Areaalbeheersing, Innovaties in de aardappelketen en Contracttool ontwikkeling & bewustwording collectieve kracht.

Meer informatie over het ELFPO

Waarom nu lid worden?

De POC werkt pas optimaal als het overgrote deel van de telers meedoet, wat logisch is. Daarom proberen we telers uit de afwacht status te halen. Ons doel is om op 1 januari 2025 70% van het areaal lid te hebben, want samen sta je sterker. Ook kunnen we met een ruime vertegenwoordiging van telers meer plannen uitwerken en mee laten denken over hoe we onze positie in de markt gaan verbeteren.

Vanaf 2023 kost het lidmaatschap 400,- per jaar tot 2025. Aan jou dan ook de oproep om lid te worden en dit te delen met uw collega’s!

Een producentenorganisatie mag binnen de wetgeving tot 80% van de telers bundelen. De overige 20% bestaan uit de zogenaamde ‘freeriders’. Op basis van de ervaringen in Amerika zien we dat deze groep ook adviezen volgt van de UPGA (United Potato Growers of America).

Aardappels_transparant

De POC (Producentenorganisatie Consumptieaardappelen) richt zich op telers die consumptieaardappelen telen bestemd voor directe consumptie, export of voor verwerking tot bijvoorbeeld frites. We streven naar een betere positie in de markt voor telers om daarmee het rendement van de teelt te verbeteren. Zo creëeren meerwaarde voor zowel contract- als vrije telers, als telers die via een pool leveren, maar ook voor telers die hun eigen afzet hebben opgezet. Let op: de POC regelt NIET de afzet, de teler blijft zelf baas over aan wie en hoe hij/zij verkoopt. De POC heeft als doel om de algehele marktpositie van de teler te verbeteren.

- Ervaringen uit het verleden waar je als teler niet meer om heen kunt. -

Waar POC een leidende rol kan spelen?

Modernisering marktsysteem

Wat ook een feit is dat de teler bijna nooit zijn transacties aanmeldt bij de Landbouwbeurs. De teler geeft dus daarmee feitelijk vrij spel aan de industrie die wel verplicht is de basisprijs bij de Beurs te melden. Met handigheidjes en de ruimte die telers weg geven, kunnen zij de noteringen laag houden en vertragen. Het loont om de markt zo lang mogelijk rustig te houden, omdat de noteringen leidend zijn voor de prijsvorming. Er wordt ook handig gebruik gemaakt van het feit dat de handel geen transacties hoeft te melden en de teler het simpelweg niet doet. De teler laat het erbij zitten en voorziet de telers in de noteringscommissie nauwelijks van informatie. Oplevingen in de markt vinden daardoor vaak met behulp van de teler ongezien plaats. De POC kan bijvoorbeeld een lobby starten om het marktsysteem te moderniseren om het ‘slowmotion’ effect te elimineren. De kopende partijen hebben nu het initiatief bij de noteringen. De individuele teler laat het hier volledig zitten.

Areaalplanning

In 2021 is er voor het eerst niet structureel teveel uitgeplant. De oogst 2021 is beneden gemiddeld en in combinatie met de enorme uitbreiding van de verwerkende industrie en minder contracten, kan dat dit seizoen voor de teler tot een betere positie in de markt leiden. Worden de prijzen inderdaad goed en gaat iedereen weer volop telen in 2022, dan zijn we die positie ook zo weer kwijt. Door het areaal op de vraag af te stemmen, stuur je naar een vragende markt in plaats van de comfortabele aanbodmarkt voor afnemers die geregisseerd wordt door die afnemers.

Bundeling van krachten

Het maakt afnemers niet heel veel uit wat ze betalen per kilo aardappelen, als ze maar weten dat de concurrent hetzelfde betaald. Met andere woorden: er moet een minimum gesteld worden door de telers of een bodemprijs. Doordat telers als eenlingen handelen en bang zijn de boot te missen is de bodem ook heel diep. Als de teler een gezonde marge gaat ontvangen, gaat de consument daar nauwelijks iets van merken. Alleen telers moeten wel hun marge kunnen afdwingen in de keten. Dat kan alleen samen in een machtige POC, daar profiteert iedereen van. Ook de al bestaande telersorganisaties! Een handvol zeer kapitaalkrachtige concerns aan de ene zijde en 3000 ongeorganiseerde aardappeltelers (NL) aan andere zijde. Het is geen toeval dat markt moeilijk naar boven gaat en makkelijk naar beneden. Telers geven die ruimte, dat kan nu eindelijk veranderen.

Marktherstelfonds

Als er teveel aardappelen groeien zullen de prijzen in de vrije markt laag zijn, het daaropvolgend jaar zullen de contractprijzen ook meestal dalen. Als er weinig aardappelen groeien is er op de markt krapte en zal de prijs op de vrije markt stijgen naar een hoger niveau en worden de contracten het daarop volgende jaar ook hoger. Het kantelpunt van de totale hoeveelheid aardappelen in de EU-4 in miljoenen tonnen waarbij nog een kostendekkende prijs kan worden gehaald, is redelijk bekend. De POC kan een rol spelen in jaren van overvloed, door bijv. een herstelfonds/ op koopregeling op te zetten voor telers, dit kan alleen werken als het plan gesteund wordt door voldoende telers.