Na een teeltseizoen 2025 dat werd gekenmerkt door een sterke Europese overproductie, hadden telers hun areaal verkleind om de markt weer meer in evenwicht te brengen. De klimaatschok van 2026 verandert de situatie nu ingrijpend: de opbrengsten liggen op historisch lage niveaus en de Franse productie kan zeer sterk terugvallen, in alle afzetsegmenten: de versmarkt, industriële verwerking en zetmeelaardappelen. In deze situatie roept de UNPT de sector en de overheid op om direct hun verantwoordelijkheid te nemen.

Franse productie 2026: mogelijke daling van 23% in één jaar

Na vijf opeenvolgende hittegolven en een uitzonderlijk neerslagtekort komt de UNPT op basis van de huidige prognoses uit op een gemiddelde landelijke opbrengst voor consumptieaardappelen van ongeveer 37,4 ton per hectare¹ , tegenover 43,5 ton per hectare in 2025 (-14%) en 43,1 ton per hectare als vijfjarig gemiddelde (-13%). Daarmee zou dit de laagste opbrengst in meer dan 30 jaar zijn, na het eveneens historische jaar 2022.

Deze klimaatschok komt op een moment dat telers hun areaal na de overproductie van 2025 al hadden verkleind: -10% in Frankrijk en -11% in Noordwest-Europa (NEPG-gebied). De combinatie van beide factoren zou leiden tot een forse daling van de Franse productie met ongeveer 23% in één jaar, oftewel bijna 2 miljoen ton minder consumptieaardappelen dan in 2025.

Naast de verwachte lagere volumes zal de oogst ook heterogener zijn, met kleinere sorteringen, wisselende drogestofgehaltes en in sommige gevallen fysiologische afwijkingen. De productspecificaties en acceptatiecriteria van afnemers zullen daarom moeten worden aangepast aan de realiteit van de oogst van 2026, zodat alle beschikbare volumes kunnen worden benut en de economische verliezen voor telers niet verder oplopen.De uitzonderlijke economische schok moet over de hele keten worden verdeeld.

In deze uitzonderlijke situatie roept de UNPT alle partijen in de sector op om economische consequenties te verbinden aan de nieuwe realiteit van de oogst. Oplossingen moeten tot stand komen in overleg tussen telers en afnemers, met name binnen de brancheorganisaties CNIPT en GIPT.

De sector is één keten: telers en hun organisaties, handelaren, industrie, foodservice, retailers en consumenten zijn rechtstreeks van elkaar afhankelijk. De sterke daling van opbrengsten en beschikbare volumes zal daarom onvermijdelijk gevolgen hebben in de hele waardeketen. Het kan niet zo zijn dat alleen telers de desastreuze economische gevolgen van deze uitzonderlijke situatie dragen.

Niet geproduceerde volumes: telers mogen niet dubbel worden getroffen.

Voor veel bedrijven betekent de lagere opbrengst dat een deel van de gecontracteerde volumes simpelweg niet geproduceerd kan worden. De UNPT accepteert niet dat telers worden verplicht om op eigen kosten aardappelen op de vrije markt terug te kopen of te compenseren voor volumes die zij door de uitzonderlijke weersomstandigheden niet hebben kunnen produceren. Klimaatrisico’s moeten het mogelijk maken om contractvolumes transparant aan te passen aan de werkelijkheid van de oogst, met respect voor de gemaakte afspraken.

In Frankrijk zullen deze situaties moeten worden beoordeeld aan de hand van de beschermende bepalingen uit de EGAlim-wetgeving, waaronder overmacht en uitzonderlijke klimaatomstandigheden. De brancheorganisaties CNIPT en GIPT moeten daarom met spoed gezamenlijke oplossingen ontwikkelen voor niet-leverbare volumes, kwaliteit en de economische gevolgen van het seizoen.

Omdat deze problematiek verder reikt dan de Franse grenzen, vraagt de UNPT de Franse regering daarnaast om actief in gesprek te gaan met andere Europese regeringen. Zo moet worden voorkomen dat in het buitenland gecontracteerde Franse aardappelproductie leidt tot een toename van handelsgeschillen tussen telers en afnemers. 

¹ Op basis van veldbemonsteringen die sinds juli 2026 door de UNPT in opdracht van het CNIPT zijn uitgevoerd.

² Schatting op basis van de gemiddelde contractprijs voor industrieaardappelen voor het seizoen 2026-2027.