Hieronder vindt u een update van het groeimodel. We hadden u graag de ontwikkeling in heel Noordwest-Europa laten zien, maar door het mislopen van een belangrijke subsidie is dat voor seizoen 2026 helaas nog niet mogelijk. Daarom beperken we ons tot Nederland, zoals u van ons gewend bent.

Door de relatief vroege start konden de gewassen zich aanvankelijk goed ontwikkelen. De droge omstandigheden leidden echter al snel tot zorgen over voldoende vocht. Vooral in het zuidwesten remde het uitblijven van neerslag vanaf mei de groei. Beregeningsverboden werden vroeg ingesteld en ook waar beregenen wel mogelijk was, hadden de hittegolven effect. Vooral rassen als Innovator zijn gevoelig voor hoge temperaturen.

Nu er weer neerslag valt, is doorwas een aandachtspunt. Op veel percelen is al MH toegepast, maar bij vroeg afgerijpte gewassen moet nog blijken hoe effectief dit is geweest. Het neerslagtekort liep op veel plaatsen op tot circa 300 mm en is niet snel ingelopen. Latere rassen met een gezond bladapparaat kunnen in augustus nog nagroeien, maar dit betreft slechts een beperkt deel van het Nederlandse areaal.

Kleine disclaimer

Een model blijft een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. Ons groeimodel houdt bijvoorbeeld geen rekening met ziektedruk of waterschade door hoosbuien. De belangrijkste factoren zijn vocht, licht, temperatuur en plantdatum.

De resultaten tot en met eind juli, aangevuld met de neerslag van begin augustus, laten een behoorlijke spreiding zien (figuur 2, links). Let op: weeknummers zijn vanaf 1e week april, dus week 1 model = week 12 kalender

Grote regionale verschillen in groei

De grafieken laten grote verschillen tussen de provincies zien. In het noorden liggen de opbrengsten nog rond het niveau van 2018. In Flevoland en verder naar het zuiden behoren ze echter tot de laagste van de afgelopen twintig jaar. Het model komt momenteel uit op circa 40 ton/ha in Groningen en slechts 20 ton/ha in Zeeland.

In de zuidelijke helft van Nederland is ook de bladindex sterk teruggelopen. Daardoor wordt daar nauwelijks nog nagroei verwacht. In het noorden is de bladbedekking eveneens over de piek heen en relatief laag, maar bij voldoende vocht is daar nog wel enige nagroei mogelijk.

Naast de matige tot slechte groei is het knolaantal dit jaar hoog. Daardoor valt slechts een klein percentage van de knollen in de sortering 50+. De tot nu toe bekende proefrooiingen bevestigen dit beeld.

Waar komen we uit?

Door het fors kleinere areaal was al vroeg duidelijk dat de oogst lager zou uitvallen. Dat de droogte de groei zo sterk zou beperken, hadden dit voorjaar echter weinigen verwacht. Voor sommige telers wordt het daardoor de vraag of zij hun contracttonnen kunnen leveren.

Met de verwachte schaarste is het belangrijk om goed in beeld te hebben hoeveel tonnen zijn toegezegd en welke afspraken gelden voor bovencontractuele aardappelen. Ook het delen van transacties via beurzen en organisaties is belangrijker dan ooit om de markt de komende maanden goed te kunnen duiden.